طوفان فکری

شش کلید انجام طوفان فکری و برانگیختن خلاقیت کارمندان

طوفان فکری یکی از نیرومندترین تکنیک‌های افزایش هم‌افزایی و آزادسازی خلاقیت در کارمندان است. یکی از مسئولیت‌های اصلی مدیرانِ موثر برگزاری جلسات منظم طوفان فکری با کارمندانی است که بر بهبود کسب‌وکار تمرکز کرده‌اند. اگر از استعداد خلاقانه افرادتان بهره‌برداری نکنید، متحمل ضرر می‌شوید. پس باید محیطی خلق کنید که آن‌ها را به ارائه بهترین ایده‌ها برای موفقیت کسب‌وکار تشویق کنید.

فرآیند طوفان فکری

در اینجا به شش کلید برای انجام طوفان فکری و برانگیختن خلاقیت افراد اشاره می‌کنیم:

۱. اندازه ایده‌آل برای گروه طوفان فکری چهار تا هفت نفر است. کمتر چهار نفر باعث کاهش کمیت و کیفیت ایده‌های ارائه شده می‌شود. بیش از هفت نفر نیز زیاد است و باعث می‌شود بعضی افراد فرصت ارائه بهترین افکارشان را نداشته باشند.

وقتی جلسات طوفان فکری را با گروه‌های بزرگتر برگزار می‌کنم، آن‌ها را به گروه‌های چهار تا هفت نفره تقسیم می کنم و از آن‌ها می‌خواهم جداگانه کار کنند و در انتهای جلسه ایده‌هایشان را با کل گروه در میان بگذراند.

۲. طول یک جلسه طوفان فکری ایده‌آل ۱۵ تا ۴۵ دقیقه است. ۳۰ دقیقه بهترین حالت است. خیلی مهم است که زمان دقیق جلسه طوفان ذهنی را اعلام کنید و آن را دقیقا در زمان مقرر به پایان ببرید. ارائه ایده‌ها در یک محدوده زمانی مشخص خاصیتی دارد که باعث افزایش کمیت و کیفیت ایده‌ها می‌شود.

۳. هدف جلسه طوفان ذهنی ارائه بیشترین تعداد ایده ممکن در زمان تعیین شده است. ارتباط مستقیمی بین کمیت و کیفیت ایده‌های ارائه شده وجود دارد. گاهی آخرین ایده‌ای که در آخرین دقیقه جلسه طوفان فکری ارائه می‌شود، ایده سرنوشت‌سازی است که آینده سازمان را دگرگون می‌کند.

۴. جلسه طوفان فکری باید کاملا مثبت باشد. یعنی ایده‌های ارائه شده مورد هیچ‌گونه قضاوت یا ارزیابی قرار نمی‌گیرند. همه ایده‌ها خوب هستند. هدف این است که ایده‌های بیشتری از افراد بگیرید و این امر با تقدیر و تشویق حتی مسخره‌ترین ایده‌ها ممکن می‌شود.

چندان عجیب نیست که یک ایده مسخره در ترکیب با یک ایده مسخره دیگر، به ایده سومی منجر شود که کسب‌وکار را متحول کند. ایده بامزه بدهید، ایده احمقانه بدهید. ایده خنده‌دار بدهید. کاری کنید که به همه خوش بگذرد. هرچه میزان خنده‌ها در جلسه طوفان فکری بیشتر باشد (که بخشی از آن به خاطر ایده‌های احمقانه است)، کیفیت و کمیت ایده‌ها افزایش خواهد یافت. به دنبال ایده‌ها و راه‌حل‌های بیشتر بروید و نگران خوب یا بد بودن آن‌ها نباشید.

۵. پیش از شروع جلسه طوفان فکری، رهبر جلسه را مشخص کنید. رهبر جلسه مسئولیت ویژه دارد تا مطمئن شود که همه افراد فرصت همکاری و صحبت پیدا می‌کنند. بهترین راه رسیدن به این درجه از همکاری این است که رهبر دور میزها بچرخد و یک ایده از هر فرد را نفر به نفر یادداشت کند. این فرآیند بسیار موثر و درست مانند روشن کردن موتور است. وقتی یک بار سر میزها می‌روید، همه هیجان زده می‌شوند و در کار مشارکت می‌کنند. افراد از همه سو ایده‌های خود را مطرح می‌کنند، دستشان را بالا می‌برند و برای صحبت کردن اجازه می‌گیرند.

وظیفه رهبر این است که فرایندی منظم ایجاد کند، هر فرد را به ارائه ایده‌هایش تشویق کند و مطمئن شود که سایرین هم فرصت صحبت دارند.

۶. هر جلسه طوفان فکری به یک نگارنده هم نیاز دارد. وظیفه این شخص علاوه بر همکاری، ثبت ایده‌های ارائه شده است. شاید در یک جلسه طوفان فکری پرانرژی بیش از یک نگارنده نیاز داشته باشید، زیرا ایده‌های خوب زیادی مطرح می‌شود.

برایان تریسی در کتاب « خلاقیت و حل مسئله» می‌گوید: «هرگاه جلسات طوفان ذهنی را در آی.بی.ام و سایر شرکت‌ها برگزار می‌کردم، پیشنهاد می‌دادم که مسابقه‌ای بین میزها و میان اعضای هر میز انجام شود تا مشخص شود کدام گروه بیشترین ایده را ارائه می‌کنند.» ایده «مسابقه» باعث می‌شود همه سعی کنند بیشترین تعداد ایده ممکن را بدون قضاوت و ارزیابی ارائه دهند. شما هم می‌توانید با اجرای مسابقه نتیجه مطلوب‌تری از جلسه طوفان فکری داشته باشید.

تکنیک گروه واژگان

این تکنیکی ساده اما نیرومند است که در جلسات طوفان فکری استفاده می‌شود تا پاسخ‌هایی خلاقانه به سوالات یا مسائل خاص ارائه شود. ساده‌ترین مثال تکنیک گروه واژگان، کامل کردن عبارت است. برای مثال، می‌توانید از سه عبارت زیر را با پاسخ‌های مختلفی کامل کنید:

۱. می‌توانیم در ۹۰ روز آینده فروش خود را دو برابر کنیم، اگر …

۲. می‌توانیم هزینه‌های حمل‌ونقل و مدیریت خود را تا ۲۰ درصد کاهش دهیم، اگر …

۳. می‌توانیم تامین کننده اصلی محصول خود در این بازار باشیم، اگر …

سر میز‌ها بروید و این عبارت‌ها یا سایر عباراتی که نوشتید را با هر تعداد پاسخ ممکن کامل کنید. فرض کنید راه‌حلی منطقی، عملی و ارزان از پیش وجود دارد ولی هنوز آن را نیافته‌اید. وظیف شما این است که ترغیب کنید عبارات را کامل کنند تا افراد بهترین ایده‌های خود را ارائه دهند.

تمرین دائم این روش، کیفیت و کمیت تفکر خلاق همه افراد سازمان را تا حد زیادی افزایش می‌دهد. این روش برای یافتن راه‌حل‌هایی که خیلی بدیهی هستند ولی هنوز از آن‌ها اطلاع ندارید، بسیار عالی است.

تمرین عملی

۱. یک مسئله یا هدف در کسب‌وکار خود بیابید که اگر آن را حل کنید یا به آن دست یابید، تفاوت زیادی در کسب‌وکارتان ایجاد می‌کند؟

۲. تیم طوفان فکری خود را تشکیل دهید، فرایند را مطابق مطالب این مقاله توضیح دهید و سپس از آن‌ها بخواهید هر تعداد ایده ممکن برای حل مسئله یا دستیابی به هدف را در معرض طوفان فکری بگذارند. از نتایج شگفت زده خواهید شد.

 

 

 

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *